Hvað gerir lopapeysu að lopapeysu og hvað hún ætti að kosta
Sönn lopapeysa er handprjónuð úr lopa, íslensku ullargarninu sem spunnið er úr ull sauðfjár sem hefur aldrei verið kynbætt. Garnið er til í tveimur þykktum: léttlopi, léttari og mýkri, og alafínalopi, þykkja einþráða garnið sem notað er í flestar hefðbundnar peysur. Leitaðu að hringlaga axlarprjóni yfir axlirnar og saumaðri saumavél en ekki prentuðu borði. Vélprjónaðar útgáfur úr sama garni byrja á um 15.000–20.000 ISK í verslunum í Reykjavík; raunverulega handprjónuð flík frá þekktum prjónurum kostar u.þ.b. 35.000–60.000 ISK, og meira fyrir flóknari hönnun.
Athugaðu merkið áður en þú kaupir. Handprjónasamband Íslands selur vottaðar handprjónaðar flíkur í verslun sinni á Skólavörðustíg í Reykjavík, og vottunin er það sem réttlætir hærra verðið. Peysa merkt einfaldlega „íslensk ull“ getur verið vélprjónuð úr sama garni, sem er fínt og hlýtt en ætti að kosta minna. Alafínalopi er stuggur við beran húð — flestir Íslendingar klæðast langermuðu undirfati undir, svo taktu stærri stærð ef þú ætlar að gera slíkt hið sama. Handþvottur í svölum vatni í stíl Woolite heldur löguninni.
Reykjavík: mesta úrvalið og hvar á að byrja
Langmest af vörunni er í Reykjavík, svo það er skynsamlegt fyrsta stopp ef þú vilt bera saman. Verslun Handprjónasambandsins á Skólavörðustíg og Álafossútsöluaðilan á Laugavegi eru bæði stutt ganga frá hótelum við Austurstræti og Hverfisgötu. Farmers Market á Hverfisgötu býður upp á hönnuðari útgáfur, og Kolaportið við gamla höfnina, opið um helgar, er þar sem þú finnur stundum notaðar lopapeysur á lægra verði. Ef þú gistir í Miðborgarkjarnanum eru allar þessar verslanir innan 15 mínútna göngu.
Mín ráðlegging er að kaupa í Reykjavík aðeins eftir að hafa kannað verð annars staðar, því verslanir á flugvellinum og í dreifbýlinu geta verið dýrari fyrir sömu vöru. Hins vegar, ef ferðaáætlunin er þriggja nátta dvöl í borginni með dagsferðum á Gullna hringinn og Suðurströndina, sparar kaupin hér að leita síðar. Gistu nálægt Laugavegi eða Skólavörðustíg og þú getur mátað peysur milli kaffis og kvöldverðar í stað þess að flýta þér fyrir rútuferð.
Dreifbýlið: Álafoss, Húsavík og Vestfirðir
Upprunalega Álafoss ullarverksmiðjan er í Mosfellsbæ, um 20 mínútna akstur frá miðborg Reykjavíkur á Þjóðvegi 1, og verksmiðjubúðin þar er staðurinn til að sjá allt garnúrvalið ásamt tilbúnum peysum. Ef þú keyrir Hringveginn, þá hafa handverksverslanirnar í kringum Húsavík og Akureyri á norðurströndinni staðbundnar prjónavörur, og útibú Handverkssambandsins á Ísafirði þjónar Vestfjörðum. Búast má við svipuðu verði og í Reykjavík, stundum aðeins hærra vegna flutninga, en betri möguleika á einstökum munsturum.
Á Vestfjörðum skiptir árstíðin máli: margar minni verslanir loka eða stytta opnunartíma utan júní til ágúst, og vegirnir til Ísafjarðar um Þjóðveg 60 geta verið hægir á veturna. Ef dreifbýlispeysa er tilgangur ferðarinnar, skipuleggðu aksturinn í júní, júlí eða byrjun september og gistu á Ísafirði eða Akureyri í nokkrar nætur svo þú sért ekki að versla við ferjutíma. Fyrir flesta ferðalanga myndi ég bóka peysuna í Reykjavík og eyða dögunum í dreifbýlinu í landslagið.
Hvað á að sleppa og hvernig á að pakka henni heim
Sleppaðu minjagripaverslununum á Laugavegi sem selja þunnar, lauslega prjónaðar peysur með prentuðum axlarprjóni á augljóslega hagstæðu verði — þær eru yfirleitt vélframleiddar erlendis og endast ekki eins og lopi. Sleppaðu líka kaupum á Keflavíkurflugvelli á leið út nema þú hafir þegar borið saman í bænum; úrvalið er takmarkað og þú getur ekki mátað almennilega. Stærðir eru ríflegar og kynhlutlausar, svo mátuðu frekar en að giska út frá stærðartöflu.
Pakkaðu peysunni flötri í lofttæmispoka eða hafðu hana á þér í fluginu; lopi er fyrirferðarmikill og þjappast illa í ferðatösku. Kaupaðu lítið garnhnykil sem passar ef verslunin býður það, sem gerir viðgerðir auðveldari. Flestar verslanir í Reykjavík taka kortum, og endurgreiðsla virðisaukaskatts á Keflavíkurflugvelli á við kaup yfir lágmarksfjárhæð — geymdu kvittanirnar. Ef þú byggir ferðina í kringum þetta, bókaðu hótel í miðborg Reykjavíkur fyrir fyrstu og síðustu næturdvöl og leyfðu peysunni að vera auðveldi hlutinn af pökkuninni.
Gott að vita
Algengar spurningar
Hversu mikið ætti ég að búast við að borga fyrir raunverulega handprjónaða lopapeysu?
Um það bil 35.000–60.000 ISK frá vottaðri prjónakonu, en vélprjónaðar útgáfur úr sama garni um 15.000–20.000 ISK. Verð er svipað í Reykjavík og í dreifbýlinu, svo berðu saman fyrir kaup.
Hvar er besti staðurinn til að kaupa eina?
Reykjavík hefur mesta úrvalið, sérstaklega Handprjónasambandið á Skólavörðustíg og Álafossverslunin á Laugavegi. Verslanir í dreifbýlinu á Akureyri, Húsavík og Ísafirði bjóða upp á einstök munstur en styttri árstíðir.
Get ég keypt lopapeysu á flugvellinum?
Keflavík hefur verslanir, en úrvalið er takmarkað og þú getur ekki mátað flíkur almennilega. Berðu saman í Reykjavík fyrst og keyptu aðeins á flugvellinum ef þú hefur þegar ákveðið stærð og verð.
Að gera gott er reksturinn: hver bókun í gegnum Stay Iceland fjármagnar eitt staðfest tonn af kolefnisbindingu — sama herbergi, sama verð, engin álagning.
Leita að hótelum