Dagsbirta á Íslandi á veturna: Hvernig stuttir dagar breyta ferðaáætluninni

Raunveruleiki fjögurra klukkustunda dags

Í Reykjavík 21. desember rís sólin um það bil 11:22 og sest um það bil 15:30, sem gefur u.þ.b. fjórar klukkustundir af nothæfri birtu. Utan höfuðborgarsvæðisins minnkar glugginn: Ísafjörður á Vestfjörðum fær nærri þrjár og hálfa klukkustund, en Akureyri á Norðurlandi er oft með snjó og húm sem lætur daginn virðast enn styttri. Þetta er ekki ástæða til að hætta við—það er ástæða til að skipuleggja öðruvísi. Lykilatriðið er að líta á dagsbirtuna sem dýrmætasta auðlindina þína, ekki eitthvað sem á að fylla með löngum akstri.

Flestir ferðalangar vannmeta hversu fljótt birtan dofnar. Um kl. 14:00 í desember er sólin þegar lág, og um kl. 16:00 er dimmt. Það þýðir að hvers kyns athöfn sem krefst skyggnis—jöklagöngur, íshellaferðir, heimsóknir í þjóðgarða—verður að skipuleggja um miðjan dag. Morgnar og síðdegis eru best fyrir söfn, jarðhitasundlaugar og innandyra aðdráttarafl. Byggðu leiðina þannig að akstur fari fram í húminu eða myrkrinu, og sparaðu dagsbirtuna fyrir hápunktana.

Akstursvegalengdir og dagsbirtufjárhagsáætlunin

Algeng mistök eru að skipuleggja hringveginn á veturna eins og um sumar væri að ræða. Hringvegurinn, 1.332 km, tekur að minnsta kosti sjö daga við góðar aðstæður; á veturna, með stutta daga og ófyrirsjáanlegt veður, þarftu meira. Akstur frá Reykjavík til Vík er 187 km og tekur um 2,5 klukkustundir á sumrin, en á veturna ættir þú að gera ráð fyrir 3–4 klukkustundum, og þú vilt gera það í dagsbirtu. Það þýðir að leggja af stað frá Reykjavík fyrir kl. 10:00 til að koma áður en birtan dofnar. Sömuleiðis er aksturinn frá Akureyri til Mývatns 97 km, en snjór og ís geta tvöfaldað tímann.

Í stað þess að reyna að fara um allt landið skaltu íhuga að einbeita þér að einu svæði. Gullni hringurinn (Þingvellir, Geysir, Gullfoss) er gerlegur á einum degi frá Reykjavík jafnvel á veturna, en þú munt hafa aðeins um fjórar klukkustundir af birtu til að sjá alla þrjá staðina. Mitt ráð: veldu tvo. Þingvellir einir og sér eiga skilið tvær klukkustundir. Að öðrum kosti skaltu hafa bækistöð í Reykjavík og fara í dagsferðir til Suðurstrandarinnar, frekar en að flytja hótel á hverri nóttu. Þetta dregur úr akstri í myrkri og gefur þér meiri sveigjanleika ef veðrið breytist.

Hvar á að gista til að hámarka birtu

Val þitt á gistingu getur gert eða eyðilagt vetrarferð. Í Reykjavík setur gisting í 101 hverfinu þig í göngufæri við Harpukonserthúsið, Sólfarsskúlptúrinn og aðalgöngugötuna, Laugaveg. Hótel hér eru allt frá gistiheimilum upp í fjögurra stjörnu eignir, með vetrargjöldum sem eru venjulega lægri en á sumrin. Ef þú vilt sjá norðurljósin þarftu hins vegar að komast í burtu frá borgarljósum. Íhugaðu hótel í útjaðri borgarinnar, svo sem í Mosfellsbæ (15 mínútur frá miðborginni) eða nálægt Bláa lóninu í Grindavík (45 mínútur), þar sem auðveldara er að finna myrkur.

Utan höfuðborgarinnar skaltu leita að hótelum sem bjóða upp á vakningar fyrir norðurljós og hafa góða veitingaaðstöðu, svo þú þurfir ekki að keyra eftir að dimmir. Í Vík er Edda hótelið (aðeins opið á sumrin) lokað á veturna, en Icelandair Hotel Vík er opið og er traust bækistöð fyrir ferðir um Suðurströndina. Í Akureyri er Icelandair Hotel Akureyri miðsvæðis og með jarðhitasundlaug í nágrenninu. Fyrir sérstaka upplifun býður Retreat at the Blue Lagoon upp á beinan aðgang að lóninu og einkasvæði til að horfa á norðurljósin. Bókaðu snemma—vetrarframboð er takmarkað, sérstaklega í kringum áramót.

Hvað á að sleppa og hvað á að forgangsraða

Með takmarkaða dagsbirtu geturðu ekki gert allt. Slepptu Vestfjörðum nema þú hafir að minnsta kosti fjóra daga og 4x4; vegirnir eru oft lokaðir, og krókaleiðin eyðir dýrmætri birtu. Slepptu líka tilrauninni að sjá allan hringveginn á innan við tíu dögum—þú munt eyða mestum tíma í akstri í myrkri. Í staðinn skaltu forgangsraða einni eða tveimur táknrænum upplifunum: leiðsögð íshellaferð undir Vatnajökli (aðeins í boði á veturna, og þú verður að bóka fyrirfram), snjósleðaferð á Langjökli eða hvalaskoðunarferð frá Húsavík (þó að sjónir séu sjaldgæfari á veturna).

Ef þú ert með bækistöð í Reykjavík skaltu ekki missa af Þjóðminjasafni Íslands og Landnámssýningunni, sem eru fullkomin fyrir dimma síðdegis. Fyrir einstaka vetrarupplifun býður Reykjavíkurflugvöllur upp á flugferðir yfir Reykjanesskagann sem sýna hraunbreiðurnar í lágri birtu. Og mundu: norðurljósin eru bónus, ekki trygging. Skipuleggðu dagana í kringum landslagið, og ef norðurljósin birtast skaltu líta á það sem gjöf. Bestu mánuðirnir fyrir jafnvægi dagsbirtu og vetrarathafna eru febrúar og snemma í mars, þegar dagarnir lengjast í 8–10 klukkustundir og verð eru enn tiltölulega lág.