Almenningslaugar á Íslandi: Leiðarvísir fyrir fjölskyldur og sparifólk

Hvers vegna almenningslaugar eru besta sparileið Íslands

Jarðvarmasundlaugar Íslands eru mikil alþýðustofnun landsins. Hver bær sem er af einhverri stærð á sér eina, hitaða af sama neðanjarðarvatni og knýr hitaveitu landsins, reknar af sveitarfélaginu frekar en hótelkeðju. Fyrir fjölskyldur skiptir þetta meira máli en nokkur einstök aðdráttarafl: aðgangseyrir er brot af því sem lágunarferð kostar, börn undir ákveðnum aldri komast yfirleitt inn frítt eða nánast frítt, og laugarnar eru opnar á kvöldin eftir dag í akstri. Flestir bæir utan Reykjavíkur hafa laug í göngufæri frá aðalgötunni, og heimafólk lítur á þær sem samfélagslega helgisiði allt árið frekar en ferðamannastað.

Vinnulag er það sama hvar sem er. Þú borgar við afgreiðsluborðið, ferð í sturtu án sundfata í sameiginlegum búningsklefum og gengur svo út á laugarsvæðið. Útisundlaug, innisundlaug, heitir pottar og gufubað eru öll innifalin í einum miða. Í Reykjavík eru helstu almenningslaugarnar Laugardalslaug við Sundlaugaveg, Vesturbæjarlaug nálægt háskólanum og Árbæjarlaug í Árbæ. Hver þeirra er með hitaða barnalaug, rennibrautir á sumum stöðum og heita potta við mismunandi hita, svo fjölskyldur með yngri börn geta haldið sig á grunnu vatni meðan eldri börnin nota sundbrautirnar.

Reykjavík: Hvaða laug á að velja

Laugardalslaug er stærst og hentugust fyrir gesti sem dvelja í miðborg Reykjavíkur eða á hótelunum nálægt Laugavegi og Hlemmi. Hún er með 50 metra útisundlaug, nokkra heita potta, gufubað og vatnsrennibraut, auk barnasvæðis, og stendur við hlið tjaldsvæðisins og Laugardals. Vesturbæjarlaug er minni og rólegri, vinsæl meðal stúdenta og fjölskyldna í vesturbænum, og auðvelt að komast þangað frá miðborginni með stuttri göngu fram hjá Tjörninni og háskólanum. Árbæjarlaug þjónar austurbænum og er skynsamlegur kostur ef þú dvelur nálægt Árbæjarsafni eða ekur út á Þjóðveg 1 í átt að suðurströndinni. Allar þrjár taka við kortum og eru opnar fram á kvöld á virkum dögum.

Fyrir fjölskyldu með nauman tíma myndi ég bóka Laugardalslaug: hún er eina laugin með almennilega rennibraut og nóg grunnt vatn til að halda litlum börnum uppteknum, og bílastæði eru ókeypis. Sleppaðu laugunni við Bláa lónið ef fjárhagur er í forgangi — það er heilsulindarupplifun, ekki sveitarfélagslaug, og miðaverðið endurspeglar það. Á veturna skaltu fara síðdegis: útisundlaugin heldur um 38 gráðum á meðan loftið fer niður fyrir frostmark, og laugarnar eru lýstar eftir að dimmir. Taktu með þér handklæði; hægt er að leigja þau en það leggst á fjölskylduna.

Utan höfuðborgarsvæðisins: Akureyri og norðurleiðin

Sundlaug Akureyrar við Þingvallastraeti er ein sú besta á landinu og góð ástæða til að bæta einni nótt í norðurhöfuðborg Íslands inn í ferðaáætlunina. Hún er með tvær vatnsrennibrautir, barnalaug, heita potta og gufubað, og hótelin í miðbænum við Hafnarstraeti eru innan tíu mínútna göngu. Aksturstíminn frá Reykjavík er um fjórir og hálfur til fimm klukkustundir á Þjóðvegi 1 um Vaðlaheiðargöng, svo flestar fjölskyldur brjóta ferðina á Varmahlíð eða Sauðárkróki, sem báðir hafa sínar eigin litlu laugar. Langir bjartir dagar í júní og júlí gera kvöldsund auðvelda; í myrkvuðum mánuðum eru útisundlaugar enn opnar og gufa í kuldanum.

Á suðurströndinni eru laugarnar á Hveragerði og Hvolsvelli hagnýtar stoppistöðvar milli Reykjavíkur og Vík, og Selfoss er með vel búna sveitarfélagslaug með rennibraut. Þetta eru ekki áfangastaðir út af fyrir sig, en þær brjóta upp akstur og gefa börnum stað til að eyða orku. Fyrir Vestfirði er Ísafjörður með útisundlaug með útsýni yfir fjörðinn, best í júlí og ágúst þegar vegir eru færir. Ég myndi bóka hótel á Akureyri í tvær nætur frekar en eina ef ferðast er með börn — það gefur heilan síðdegi í lauginni, morgun í hvalaskoðun frá höfn bæjarins og rólegri akstur til baka.

Siðir, tímasetning og hvað á að bóka

Sturtureglan er ekki valkvæð og er framfylgt af starfsfólki: þvoðu þér vandlega með sápu án sundfata áður en þú ferð í vatnið, á opna sturtusvæðinu. Skápar eru venjulega opnaðir með armbandi eða peningi; hafðu smá reiðufé með þér fyrir eldri aðstöðu. Taktu með þér handklæði og flip-flop ef þú ert viðkvæm fyrir gólfum, og athugaðu opnunartíma fyrir langan akstur — margar sveitalaugar loka snemma kvölds og sumar loka á mánudögum vegna viðhalds. Vatnsgæði eru vaktin og auglýst við afgreiðsluborðið. Laugarsvæði eru fjölskylduvæn, með ströngum reglum um hegðun í búningsklefum, og myndatökur eru ekki leyfðar.

Hvað gistingu varðar borgar sig að dvelja í göngufæri frá laug: í Reykjavík eru hótelin við Laugaveg, Hverfisgötu og Hlemmtorg stuttan rútuferð eða tuttugu mínútna göngu frá Laugardalslaug, en háskólahverfið nálægt Vesturbæjarlaug hentar rólegri fjölskyldudvöl. Á Akureyri er þétti miðbærinn við Hafnarstraeti hagnýtur kostur. Bókaðu sumardvöl snemma, því júlí og ágúst fyllast fljótt, og íhugaðu hótel nálægt laug ef þú ferðast með börn sem þurfa síðdegishlé. Flestir ferðamenn sem heimsækja Ísland frá lokum júní til ágúst ættu að forgangsraða Akureyri og stoppistöðvunum á suðurströndinni, með laugarnar í Reykjavík sem auðvelda iðju á komudegi.