Hraunbreiður og gígar Íslands: Hvar er öruggt að ganga

Eldhraun og suðurströndin: Auðveldar göngur á gömlu hrauni

Eldhraun, mosagróið basaltbreiða sem breiddist út frá Lakagígaeldunum 1783, liggur meðfram Hringveginum milli Kirkjubæjarklausturs og Víkur. Stuttar merktar slóðir nálægt brúnni yfir Skaftá gera þér kleift að sjá púðamosa úr mikilli nálægð án þess að stíga á hann; eitt fótspor getur tekið áratugi að gróa. Stoppaðu á upplýsingastað gesta í Kirkjubæjarklaustri fyrir kort og haltu þig við merktar trégangsstíga. Aksturinn frá Vík tekur um 45 mínútur, og ljósið er best frá maí til byrjunar september, þegar mosinn er skær og vegirnir áreiðanlega opnir.

Austar, slóðirnar við Fjaðrárgljúfur og útsýnisstaðirnir yfir Eldhraun nálægt Hjörleifshöfða bjóða upp á stuttar göngur sem taka 20 til 40 mínútur á möl og trégangi. Jörðin hér er ójöfn en ekki tæknileg, svo íþróttaskór duga í þurru veðri. Þú sérð mosagróið hraun frá veginum löngu áður en þú leggur bílnum; standastu freistinguna að klífa ójöfn hraunhryggi, því skorpan er viðkvæm og felur holur. Fyrir gistingu næturinnar hefur Vík mest úrval gistiheimila og lítilla hótela, og skynsamlegt er að bóka fyrirfram fyrir júní til ágúst því herbergi í þorpinu fyllast fljótt.

Snæfellsnes: Gígar og hraun við ströndina

Á Snæfellsnesi er Eldborgargígur nálægt bænum Hnausum klassísk stutt klifur: um 40 mínútur upp og til baka á merktri slóð, með grösugum gígbarmi sem þú getur gengið um án þess að snerta viðkvæma innri veggi. Hraunbreiðan í kring, Berserkjahraun, er þakin gönguslóð frá bílastæðinu við þjóðveg 54. Aksturinn frá Reykjavík tekur um tvær klukkustundir; frá Stykkishólmi 40 mínútur. Seint í júní til ágúst eru þurrustu slóðirnar, þótt skaginn sé oft vindasamari en suðurströndin, svo skeljakka á sér stað í töskunni.

Vestur af Hellnum er Saxhóll með tréþrepum upp að gígbarminum, settum upp til að vernda gíginn fyrir rofi, og útsýnið yfir hraunið í kring og út á hafið tekur um 15 mínútur hvora leið. Nálægt liggur slóðin að Djúpalónssandi yfir gamalt hraun og svartar hellur; haltu þér vel frá vatnslínunni. Hafðu Grundarfjörð eða Arnarstapa sem bækistöð í tvær nætur ef þú vilt sameina þessar göngur við slóðir þjóðgarðsins. Hótel á Snæfellsnesi eru minni en í Reykjavík, svo bókaðu vel fyrir sumarvertíðina frekar en að bíða til síðustu viku.

Mývatn og norðurland: Gígar með aðstöðu

Mývatnssvæðið er ábatasamasta svæðið fyrir göngur á gíga með greiðan aðgang. Skútustaðagígar við vatnið hafa stutta hringslóð sem tekur um 30 mínútur, hentuga fjölskyldum, með upphafspunkt við bílastæðið við veginn. Austur af vatninu klifrar slóðin að Hverfjalli í um 20 mínútur upp á merktan stíg um gígbarminn; haltu þér á stígnum, því lausar innri hlíðar eru óstöðugar og gígurinn er friðaður. Aksturinn frá Akureyri tekur um 45 mínútur, og svæðið er best frá júní til byrjunar september þegar slóðir nálægt hálendinu eru opnar.

Fyrir hraun frekar en gíga eru Dimmuborgir nálægt Mývatni með merktar hringslóðir sem taka 30 til 90 mínútur um hraunstoðir og bogna; jörðin er ójöfn, svo hafðu á þér góða skó. Leirhnjúkshraun nálægt Kröflu, um 15 mínútum lengra norður, hefur trégang yfir jarðhitasvæði og nýlegt hraun, og er einn af fáum stöðum þar sem þú getur gengið nálægt virkum jarðhitafyrirbærum á öruggan hátt. Hafðu Reykjahlíð sem bækistöð í eina eða tvær nætur; þorpið hefur nokkur hótel og gistiheimili, og Mývatn Nature Baths eru góður endir á göngudegi.

Hvað á að sleppa og hvar á að gista

Slepptu freistingunni að ganga á ómerkt hraun hvar sem er nálægt virku gosstöðvum; gosin í Fagradalsfjalli 2021 og síðar á Reykjanesskaga drógu að sér fjölda fólks, en aðgangsvegir lokast og aðstæður breytast. Ef gos er í gangi á Reykjanesskaganum skaltu fylgja opinberum leiðbeiningum og merktum útsýnisstöðum nálægt Grindavík frekar en að finna þér eigin leið. Slepptu líka hálendisslóðum eins og Landmannalaugum í venjulegum bíl; F208 krefst fjórhjóladrifs og er venjulega opin aðeins frá seint í júní til september. Rútuferðir frá Reykjavík til suðurstrandarinnar eru skynsamur kostur ef þú vilt ekki keyra, og þær fela venjulega í sér Eldhraun og Víkursvæðið.

Fyrir hótelbækistöð myndi ég bóka tvær nætur í Vík fyrir hraunbreiður suðurstrandarinnar og tvær í Reykjahlíð fyrir Mývatn, og bæta við nótt í Grundarfirði ef Snæfellsnes er á dagskránni. Reykjavík hentar sem fyrsta og síðasta nótt, og aksturinn eftir Hringveginum til Víkur tekur um 2,5 klukkustundir. Búast má við hærra herbergisverði í júlí og ágúst en í maí eða september, og bókaðu snemma fyrir þessa háannatíma. Verð er breytilegt eftir árstíð og gististað, svo berðu saman nokkra valkosti og staðfestu afbókunarskilmála áður en þú ákveður þig.