Ísland með almenningsvagni: Ferðast milli landsvæða án bíls

Hvernig millibæjanetið er í raun skipulagt

Strætó rekur almenningsvagnakerfið, og gagnlegi munurinn fyrir ferðamenn er á milli borgarvagna höfuðborgarsvæðisins og langferðabílanna sem fara frá Mjódd í Reykjavík, sem er stutt borgarvagnsferð frá tjaldsvæðunum og hótelunum við Laugaveg. Leið 51 fylgir suðurströndinni til Selfoss og Vík, leið 52 heldur áfram austur í átt að Höfn um Kirkjubæjarklaustur, og leið 57 fer norðurhringinn í átt að Akureyri. Þetta eru áætlunarferðir almenningssamgangna, ekki skoðunarferðir: þær stoppa á nafngreindum stöðum við veginn og oft við N1 bensínstöðvar frekar en við ferðamannastaði.

Tíðnin er lítil. Leiðin meðfram suðurströndinni gengur yfirleitt einu sinni eða tvisvar á dag í hvora átt, oftar á sumrin, og norðurleiðirnar eru svipaðar. Þessi eina daglega brottför ræður ferðaáætlun þinni meira en nokkur ferðahandbók. Keyptu miða í Strætó appinu eða á netinu fyrirfram, haltu utan um bókunarnúmerið þitt, og líttu á vagninn sem burðarásinn sem þú bókar tveggja eða þriggja nætur í kringum á hverjum stað frekar en sem leið til að stökkva út og upp aftur. Farangur fer í farangursrýmið, svo pakkaðu einum viðráðanlegum poka.

Suðurströndin: þar sem vagninn virkar virkilega

Kaflinn Selfoss-Vík er best þjónaði og hagkvæmasti hluti netsins. Frá Mjódd nær vagninn Selfossi á um klukkustund, Hvolsvelli á um 90 mínútum og Vík á um þremur klukkustundum, eftir viðkomustöðum. Selfoss er skynsamleg fyrsta nótt: þar eru stórmarkaðir, gistihús og gönguleið við ána, og það er hagnýti grunnurinn fyrir Gullna hringinn ef þú gengur til liðs við dagsferð þaðan frekar en frá Reykjavík. Vík gefur þér svo Reynisfjöru, stakkana og kirkjuna á hólnum án bíls.

Það sem vagninn gerir ekki er að koma þér að Skógafossi eða Seljalandsfossi mitt í ferðinni með farangurinn þinn. Báðir eru á leiðinni en þú getur ekki treyst því að skilja töskur eftir í vagninum á meðan þú gengur að fossunum. Mín ráðlegging er að bóka tvær nætur í Vík og ganga til liðs við litla hópaferð um suðurströndina þaðan, eða sætta þig við að fossarnir séu dagsferð frekar en viðkomustaður. Fyrir lengri dvöl er hótel í þorpinu Vík innan göngufæris frá biðstöðinni þess virði að borga aðeins meira fyrir en afskekkta bæjargistingu.

Vestur og norður: raunsæjar væntingar

Borgarfjörður og Snæfellsnes eru aðgengileg en dreifð. Leið 58 fer í átt að Borgarnesi, um klukkustund og fertugt frá Reykjavík, og Borgarnes er ágætis einnar nætur stans með Landnámssetrinu og auðveldum gönguleiðum. Handan þess eru vagnar í átt að Stykkishólmi og Snæfellsnesi takmarkaðir og að mestu sniðnir að skóla- og vinnuferðum. Ef Snæfellsnes er tilgangur ferðarinnar er að leigja bíl í tvo daga þar heiðarlegra en að glíma við áætlunina, og þú getur skilað honum í Reykjavík og tekið vagninn norður.

Akureyri er sterkasta röksemdin fyrir langferðavagninum. Norðurleiðin tekur um fjórar og hálfa til fimm klukkustundir frá Mjódd, yfir Holtavörðuheiði, og hleypur þér af í miðbænum, þar sem flest hótel eru innan tíu mínútna göngufæris frá biðstöðinni á Hafnarstræti. Frá Akureyri ná staðbundnar leiðir til Goðafoss og nærliggjandi dala á sumrin, og hvalaskoðun fer frá höfninni. Bókaðu að minnsta kosti tvær nætur: ferðin tekur hálfan dag í hvora átt, og ein nótt er ekki þess virði.

Árstíðir, bókun og hvað á að sleppa

Sumarið, um það bil júní til seint í ágúst, er þegar netið er sem mest nothæft: fleiri brottfarir, dagsbirta fyrir seinkomur, og opnir fjallvegir. Maí og september eru rólegri og ódýrari fyrir hótel en sumar leiðir fækka niður í nokkra daga í viku, svo athugaðu áætlunina fyrir þínar nákvæmu ferðadagsetningar áður en þú bókar gistingu. Vetrarþjónusta er til á aðalleiðum en veðurtengingar geta orðið, og vagn sem kemst ekki yfir heiði er ekki seinkun sem þú getur skipulagt í kringum. Bættu við auka degi í hverja vetrarferð sem byggir á almenningssamgöngum.

Slepptu freistingunni að nota vagninn fyrir Gullna hringinn á einum degi. Hringurinn er ekki ein lína, og Þingvellir, Geysir og Gullfoss eru illa tengd fyrir ferð fram og til baka. Farðu frekar í skipulagða dagsferð frá Reykjavík eða Selfossi. Ég myndi líka sleppa flugvallarvagninum sem skoðunarferð: Flybus á milli Keflavíkur og Reykjavíkur er skilvirkur en það er ekkert að sjá. Settu þig upp í Reykjavík fyrstu og síðustu nótt, nálægt Laugavegi eða Hlemmahverfinu fyrir auðveldan aðgang að umferðarmiðstöðvum, og bókaðu það herbergi snemma á háannatíma.