Brauð bakað í jörðinni: Jarðhitaeldhús Íslands

Hvernig jarðhitinn varð að bakaríi

Ísland liggur á Mið-Atlantshafshryggnum og sú sprunga sér landinu fyrir nánast allri húshitun og heitu vatni. Við Mývatn á Norðausturlandi helst hitastig jarðar metra niðri nógu hátt til að elda, og þess vegna grafa heimamenn rúgdeig í lokuðum pottum nálægt jarðhitasvæðunum í u.þ.b. 24 klukkustundir. Útkoman er þétt, dökk og sætuleg, nær gufupúðingi en skandinavísku brauði. Þú sérð það á matseðlum sem rúgbrauð, oft skorið þunnt með smjöri og reyktri silung.

Þessi hefð er ekki uppstillt aðdráttarafl; eldhús á bæjum í kringum Reykjavík og á Mývatnssvæðinu gera þetta enn, og sum hótel og gistihús baka sitt eigið. Ef þú keyrir hringveginn er Mývatnssvæðið milli Akureyrar og Egilsstaða staðurinn til að plana viðkomu, því jarðhitasvæðin við Hveri og hraunin í kringum Dimmuborgir eru í stuttri akstursfjarlægð. Bestu mánuðirnir fyrir norðrið eru júní til byrjunar september, þegar vegir eru greiðir og dagsbirtan löng.

Hvar á að smakka það og hvað á að sleppa

Reykjavík hefur flesta valkosti. Bakarí við Laugaveg og við gamla höfnina selja rúgbrauð, og veitingastaðir við Grandagarð og Hverfisgötu setja rúgbrauð á smakkmenú með lambi og skyri. Reikna má með brauði í bakaríi á lágu hundruðum króna og skammti á veitingastað sem bætist við stærri reikning. Fyrir norðan er það í þorpunum við Mývatn og í Akureyrarkaupstað, um klukkustundar akstur frá vatninu, sem jarðhitabökun er sýnilegust. Athugaðu að eitthvert jarðhitabrauð sem selt er ferðamönnum er bakað í hefðbundnum ofnum; spurðu, og starfsfólk segir þér yfirleitt satt.

Sleppa skal minjagripadósum með rúgmjöli ef þú ferð aðeins með handfarangur, og ekki búast við að sjá brauð tekið upp úr jörðinni í tilfallandi heimsókn; pottarnir eru opnaðir samkvæmt áætlun framleiðandans, ekki þinni. Fyrir utan brauð skaltu leita að hangikjöti, plokkfiski og skyri, sem eru á flestum hádegismatseðlum bæði í Reykjavík og á Akureyri. Skyr í stórmarkaðspakka kostar brot af verði skálar á kaffihúsi og er skynsamlegur morgunverður ef hótelverðið þitt felur hann ekki í sér.

Að velja bækistöð sem hentar matnum

Í fyrstu ferð myndi ég bóka tvær nætur í miðbæ Reykjavíkur, innan göngufjarlægðar frá Laugavegi og höfninni, og svo eina til tvær nætur við Mývatn ef þú ferð norður. Reykjavík gefur þér úrval veitingastaða og auðveldan aðgang að Gullna hringnum; Mývatnssvæðið setur jarðhitaeldhúsin og gufuhverina á Hverum við dyrnar þínar. Akureyri hentar sem þægilegur miðpunktur ef þú vilt stærri bæ með fleiri hótelum og stuttan akstur að vatninu.

Vegalengdir skipta meira máli en þær virðast á kortinu. Frá Keflavíkurflugvelli að miðbæ Reykjavíkur er um 45 mínútna akstur eða með flugrútu; frá Reykjavík að Akureyri eru um fjórar og hálf klukkustund á Þjóðvegi 1 við góðar sumarskilyrði. Ef dagsetningarnar þínar eru milli október og apríl skaltu hafa norðlæga bækistöð sveigjanlega, því fjallvegir geta lokast. Þess vegna myndi ég eyða vetrarnóttunum í Reykjavík og líta á Mývatn sem sumarplan, ekki vetrarplan.

Að láta ferðina ganga upp

Flestir gestir dvelja fjórar til sex nætur og skipta tímanum milli höfuðborgarinnar og eins dreifbýlissvæðis; að reyna að bæta Vestfjörðum eða austurströndinni við í sömu viku þýðir mikinn akstur og lítinn smakk. Bókaðu gistingu snemma fyrir júní til ágúst, þegar eftirspurnin í Reykjavík og við Mývatn er mest, og staðfestu hvort morgunverður er innifalinn, því það breytir morgunrutínunni þinni. Herbergi með eldhúskrók borgar sig ef þú ætlar að kaupa brauð, skyr og reyktan fisk í stórmörkuðum eins og Bónus eða Krónunni.

Á staðnum skaltu borga fyrir eldsneyti með korti og fylgjast með vindspám áður en lengri akstur liggur norður. Máltíðir á veitingastöðum eru stærsti breytilegi kostnaðurinn, svo jafnaðu einn góðan kvöldverð á dag með hádegisverði frá bakaríi. Ef jarðhitrúgbrauðið er tilgangur ferðarinnar er heiðarlega svarið að þú þarft enga leiðsögn: keyrðu á Mývatnssvæðið á sumrin, borðaðu það á staðbundnu kaffihúsi og spurðu hvar það var bakað. Láttu svo hótelvalið fylgja veginum, ekki öfugt.