Borgarnes til Stykkishólms: Hagnýtur haustferðalag á Vesturlandi Íslands

Vegurinn sjálfur: Route 1, Route 54 og hvað haustið gerir við tímasetninguna

Aksturinn frá Borgarnesi til Stykkishólms er um það bil 170 kílómetrar ef farið er Route 54 um norðurjaðar Snæfellsness, eða um 120 kílómetrar ef skorið er beint vestur á Route 56 yfir hrygg skagans. Stutta leiðin tekur um klukkustund og fjörutíu mínútur við góðar aðstæður; sú strandlengjan, með við zastöðvum, er heill dagur. Frá september styttist dagsljósið hratt — seint í október hefurðu um það bil níu til tíu klukkustundir af nothæfu ljósi — svo ákveddu snemma hvort þú ert á ferð eða á skoðunarferð. Fylltu á bensín í Borgarnesi, þar sem N1 stöðin á Route 1 er síðasta auðvelda stopp áður en komið er á skagann.

Haustveður á þessum kafla er best lýst sem breytilegu frekar en harðneskjulegu. Þú munt kynnast vindi, skásandi rigningu og skyndilegum skýjabrestum innan sömu klukkustundar, og kaflinn yfir fjallveginn við Kerlingarskarð á Route 54 er nógu opinn til að hviður eiga skilið virðingu. Malarvegir mýkist eftir rigningu, og kindur eru enn á ferð niður af hálendinu fram í október, svo haltu hóflegum hraða á blindum hæðum. Nagladekk eru yfirleitt ekki nauðsynleg fyrir nóvember, en athugaðu vefsíðu vegayfirvalda á hverjum morgni; hálendisvegirnir lokast, þessi gerir það ekki.

Hvar á að staldra við: Borgarfjörður, jökulsýnin og selsströndin

Þegar farið er frá Borgarnesi veitir Landnámssetrið í bænum samhengi við sögulandslagið sem þú ert að fara yfir, en ef þú vilt landslagið sjálft skaltu fara tíu mínútna krók suður að Borgarfjarðarbrúm og líta til baka á Hafnarfjall yfir vatnið. Lengra vestur á Route 54 gefur útskotinu við Kolvidarnes þér Snæfellsjökul sem fyllir sjóndeildarhringinn á klar degi, og Eldborg er fjörutíu mínútna ganga fram og til baka frá merktum bílastæðum — þess virði í þurru veðri eingöngu, þar sem stígurinn verður sleipur. Reiknaðu tvo til tvo og hálfa klukkustund fyrir þessi tvö stopp samanlagt.

Nær Stykkishólmi liggur selaströndin Ytri Tunga á suðurströnd skagans rétt við Route 54, um það bil fjörutíu og fimm mínútur frá bænum. Selir koma upp á klettana allt árið, þótt hausttölur séu lægri en á sumrin. Taktu með þér sjónauka, haltu ráðlögðu fjarlægð og slepptu því alfarið í sterkum álandsvindi. Annar staður sem flestir ökumenn kjósa í slæmu veðri er hákarlsverkunarfjósið á Bjarnarhöfn, sem er innanhúss, stutt og gefur börnum eitthvað að gera þegar rigningin setur inn fyrir síðdegis.

Gisting í Stykkishólmi og hvers vegna haustverð breyta stærðfræðinni

Stykkishólmur er lítill — undir þúsund íbúar — og gistingin skiptist í þrennt: eldri gistiheimilin á Aðalgötu og Borgarbraut, nútíma hótelið við höfnina og sumarhús sem byrja að loka frá miðjum september. Eftirspurn á haustin hrynur eftir fyrstu viku september, sem þýðir að herbergi sem erfitt er að finna í júlí eru reglulega laus í október, og verð á hliðarsesón gefur yfirleitt mun lægra en á háannatíma. Bókaðu beint eða í gegnum bókunarvef með ókeypis afpöntun, því einn vindasamur dagur getur endurritað plönin þín og þú vilt sveigjanleikann.

Sjálfur bærinn tekur klukkustund að ganga: rauðþakin húsin meðfram Súgandiseyjarveginum, bókasafnið á toppi hæðarinnar og höfnin þar sem Baldur ferjan leggur af stað til Vestfjarða. Ef þú ætlar að taka þá ferju skaltu hafa í huga að hún gengur eftir minnkaðri haustáætlun og þú ættir að staðfesta siglingadaga áður en þú bindur þig í Vestfjarðakafla. Fyrir flesta ferðamenn myndi ég bóka tvær nætur í Stykkishólmi frekar en eina — ein nótt gefur þér aksturinn og kvöldmatinn, tvær gefa þér Snæfellsjökul og ströndina án þess að flýta sér. Staðfestu að eldhúsið sé opið áður en þú kemur; nokkrir veitingastaðir stytta opnunartíma á virkum dögum í október.

Hverju á að sleppa og hvernig á að raða dögunum

Slepptu tilraun til að ná tindinum á Snæfellsjökli nema þú hafir leiðsögumann og skýra veðurspá; jökullinn er hættulegur og reglur þjóðgarðsins um ferðamenn herðast þegar snjór kemur. Slepptu freistingu þess að fara hring um allan skagann á einum degi frá Reykjavík — það eru 400 kílómetrar af akstri auk stoppa, og í haustljósinu munt þú klára í myrkri. Slepptu sundlauginni í Stykkishólmi aðeins ef þú ert tímabundinn; hún er hituð og opin allt árið, og að liggja í henni eftir vindasaman akstur er besta klukkustundin sem þú munt eyða.

Mín röð: fyrsti dagur, Borgarnes til Stykkishólms á Route 54 með Eldborg og Kolvidarnes, komið þangað síðdegis. Annar dagur, út að Arnarstapa og Hellnum á suðurströndinni, til baka um Route 56, með jökulinn í sjónmáli mestallan tímann. Þriðji dagur, ferja eða hægfara endurkoma austur. Seint í september og snemma í október er besti tíminn — birkið á skaganum verður gult, fjölmennin er farin, og norðurljósin verða raunhæfur möguleiki á kvöldin þegar himinninn hreinsar.